Inleiding

Het Brusselse Gezondheidsnetwerk is een initiatief van de zorgverleners die verenigd zijn in de Brusselse vereniging voor medische telematica (vzw Abrumet). Dit project is ontstaan uit het verlangen naar samenwerking tussen ziekenhuizen en huisartsenkringen in het Brusselse Gewest (de Fédération des Associations de Médecins Généralistes Bruxellois en de Brusselse Huisartsen Kring), die de medeoprichters van de vzw Abrumet zijn. Alle Brusselse ziekenhuizen zijn er vertegenwoordigd, ongeacht de sector (openbaar/privaat/universitair).

Het Brusselse Gezondheidsnetwerk is een netwerk voor de deling van elektronische medische gegevens, dat alle Brusselse en Belgische ziekenhuizen verbindt met zorgverleners buiten de ziekenhuizen en de mogelijkheid biedt bepaalde patiëntengegevens (onderzoeksresultaten, medische rapporten, brieven enz.) in een repertorium op te nemen. Het netwerk heeft als voornaamste missie om de communicatie tussen zorgverleners te versterken met de permanente bedoeling om de kwaliteit van de verleende zorg te verbeteren.

Dankzij dit netwerk kunnen alleen de zorgverleners bij wie de patiënten in behandeling zijn of tot wie ze zich wenden, te allen tijde en op beveiligde wijze elektronische medische gegevens raadplegen die op hen betrekking hebben.

Alleen de zorgverleners die een therapeutische of zorgrelatie met een patiënt hebben, kunnen met instemming van de patiënt in kwestie toegang krijgen tot diens elektronische medische gegevens. Het begrip therapeutische of zorgrelatie omvat alle artsen die betrokken zijn bij de continuïteit van de zorg voor een patiënt, met inbegrip van specialisten op het gebied van medische beeldvorming en analyse.

Een centrale server bevat een lijst met medische gegevens per patiënt. De medische gegevens zijn niet gecentraliseerd. Er wordt op de server van het Brusselse Gezondheidsnetwerk namelijk eenvoudigweg naar verwezen. De medische gegevens worden door de zorgverleners geregistreerd en blijven op een andere plaats buiten het Brusselse Gezondheidsnetwerk bewaard: in de ziekenhuizen en medische laboratoria evenals op een specifieke, bij een onderaannemer die een beveiligde omgeving biedt geïnstalleerde server die aan de huisartsen ter beschikking wordt gesteld.

Via het beveiligde platform van het Brusselse Gezondheidsnetwerk worden de patiënt of zijn vertegenwoordiger de volgende functies ter beschikking gesteld:

  • een beveiligde verbinding tot stand brengen (end-to-end vercijfering),
  • zich inschrijven op het Brusselse Gezondheidsnetwerk of een patiënt inschrijven van wie men de vertegenwoordiger is,
  • een therapeutische relatie met een arts registreren of schrappen,
  • een of meerdere artsen de toegang tot het medische dossier verbieden,
  • een lijst aanmaken van de medische gegevens waarnaar wordt verwezen (zonder de inhoud ervan te zien),
  • de toegangsrechten van de gegevens aanpassen,
  • de toegangshistoriek van een dossier of een informatie bekijken.

Het Brusselse Gezondheidsnetwerk is ook een Hub in het systeem van het (federale) eHealth-platform.

Inleiding bij het beheer van de toegangsrechten

De bedoeling is om te bepalen of een zorgverlener, die al dan niet een beroepsbeoefenaar is, toestemming heeft om (wel of niet) een handeling (bijv. raadplegen) uit te voeren op een object (zoals een opnameverslag) voor een gegeven patiënt, in functie van een gegeven context (bijv. behandelend arts of wachtarts).

De toestemming wordt verleend als:

  1. de patiënt of zijn vertegenwoordiger uitdrukkelijk toestemming heeft gegeven voor de uitwisseling van zijn gegevens via het Brusselse Gezondheidsnetwerk,
  2. een zorgverlener de gegevens als relevant voor uitwisseling heeft geregistreerd,
  3. deze registratie niet voorzien is van een algemene of specifieke uitsluiting van de zorgverlener,
  4. de zorgverlener, die al dan niet een beroepsbeoefenaar is, uitdrukkelijk heeft ingestemd met het onderhavige reglement dat de toestemming inhoudt met het contract voor de aansluiting op het Brusselse Gezondheidsnetwerk.
  5. de zorgverlener het recht heeft de handeling (raadplegen) uit te voeren op dit soort objecten (voor gegevens van genetische en psychiatrische aard zijn specifieke rechten vereist),
  6. de zorgverlener een zorg- of therapeutische relatie met de patiënt heeft geregistreerd (bijv. behandelend arts of spoedgeval).

De persoonsgegevens worden verwerkt binnen de hieronder beschreven grenzen en in overeenstemming met de privacywet.

Geïnformeerde toestemming van de patiënt

Afgezien van de berichtenstromen die momenteel via de bestaande oplossingen worden beheerd, mogen er voor de stromen die in de beveiligde technologie van het Brusselse Gezondheidsnetwerk zijn opgenomen geen medische gegevens worden uitgewisseld zonder de uitdrukkelijke toestemming van de patiënt of zijn vertegenwoordiger.

De geïnformeerde toestemming van de patiënt kan ofwel door de patiënt (of zijn wettelijke vertegenwoordiger), ofwel door een arts, een apotheker, een verpleegkundige, een tandarts, een ziekenhuis of een ziekenfonds worden geregistreerd.

De door de patiënt of zijn vertegenwoordiger gegeven toestemming voor de deling binnen het Brusselse Gezondheidsnetwerk van gegevens met betrekking tot zijn gezondheid geldt eveneens voor het (federale) eHealth-platform  via het Brusselse Gezondheidsnetwerk. De op het Brusselse Gezondheidsnetwerk gepubliceerde gegevens zijn dus in naleving van de in het onderhavige reglement bepaalde regels ook beschikbaar via het (federale) eHealth-platform.

De registratie van de toestemming kan via verschillende kanalen worden uitgevoerd, waaronder een webapplicatie die beschikbaar is op de website van het eHealth-platform of via een van de Belgische gezondheidsnetwerken (hubs). Als hub valt het Brusselse Gezondheidsnetwerk binnen het kader van het registratiebeleid van de nationale toestemmingen volgens de in het volgende punt beschreven modaliteiten.

Inschrijving van de patiënt op het beveiligde platform van het Brusselse Gezondheidsnetwerk

De patiënt of zijn vertegenwoordiger wordt een actieve gebruiker van het Brusselse Gezondheidsnetwerk wanneer hij zich hierop inschrijft. Deze inschrijving omvat de registratie van de bovengenoemde toestemming als deze nog niet elders werd uitgevoerd. De inschrijving maakt het bijvoorbeeld mogelijk om toegang te krijgen tot het directe beheer van de toegangen per document.

De inschrijving kan als volgt worden uitgevoerd:

  • rechtstreeks door de patiënt of zijn vertegenwoordiger via het inschrijvingsformulier op internet,
  • door elke beroepsbeoefenaar, via hetzelfde formulier of door de gegevens te exporteren uit het EPD,
  • door een ziekenhuis (of gelijkgestelde instelling) door de gegevens te exporteren uit het EPD,

op schriftelijk verzoek van de patiënt of zijn vertegenwoordiger door de administratie van het Brusselse Gezondheidsnetwerk.

Intrekken van de inschrijving van de patiënt

De patiënt of zijn vertegenwoordiger kan zijn inschrijving op ieder ogenblik op de volgende wijzen intrekken:

  • rechtstreeks via internet,
  • via de behandelend arts,
  • via een door het ziekenhuis aan het Brusselse Gezondheidsnetwerk verstuurd verzoek,
  • door een formulier te versturen naar de administratie van het Brusselse Gezondheidsnetwerk. De intrekking is dan pas effectief na verwerking door de administratie.

Het overlijden van de patiënt kan in het systeem worden geregistreerd. Hiermee worden de toegangsrechten tot zijn dossier gewijzigd in overeenstemming met de toepasselijke wetgeving waaronder de wet op de patiëntenrechten en de privacywet.

Supervisie op de toegangsrechten door de patiënt

De manier waarop toegang wordt verleend aan zorgverleners wordt later in dit document uitgelegd.

Hier vermelden we dat de patiënt of zijn vertegenwoordiger via internet toegang heeft tot de lijst met zorgverleners die de gegevens van de patiënt hebben geraadpleegd. Hij kan deze lijst of meer gedetailleerde informatie ook verkrijgen bij de administratie van het Brusselse Gezondheidsnetwerk per gewone brief of per digitaal ondertekende e-mail.

De patiënt of zijn vertegenwoordiger kan een (of meerdere) zorgverlener(s) de toegang tot de gegevens van de patiënt verbieden; dit kan rechtstreeks via internet of door een schriftelijk verzoek te richten aan de administratie van het Brusselse Gezondheidsnetwerk per gewone brief of per digitaal ondertekende e-mail.

Op dezelfde wijze kan de patiënt of zijn vertegenwoordiger rechtstreeks via internet de publicatie verbieden van een (of meerdere) gegevens van de patiënt. Hij richt zich hiervoor tot de administratie van het Brusselse Gezondheidsnetwerk. Idealiter zou deze beslissing op voorhand aan de zorgverlener moeten worden meegedeeld, zodat hij de gegevens niet publiceert.

De zorgverleners die gemachtigd zijn het dossier van de patiënt te raadplegen, hebben toegang tot de functies voor het beperken van de toegangsrechten voor andere zorgverstrekkers voor alle of een deel van de gegevens. Zij mogen deze handelingen uitsluitend op uitdrukkelijk verzoek van de patiënt of zijn vertegenwoordiger uitvoeren.

Aansluiting van de zorgverlener

Alleen de zorgverleners die zich akkoord hebben verklaard met het onderhavige reglement dat de toestemming inhoudt met het contract voor de aansluiting op het Brusselse Gezondheidsnetwerk en die de bevoegdheid hebben om toegang tot het systeem te nemen.

Betrokken zorgverleners

In een eerste fase wordt het gebruik van het Brusselse Gezondheidsnetwerk aan beroepsbeoefenaars voorgesteld.

In een latere fase zou het project in naleving van de toepasselijke wetgeving en op basis van de vastgestelde therapeutische of zorgrelaties naar andere zorgverleners kunnen worden uitgebreid.

Inschrijving/aansluiting/accreditering/intrekking van zorgverleners

De zorgverlener moet online een inschrijvingsformulier invullen, zijn aansluitingsaanvraag elektronisch ondertekenen en een borgstaande arts aanduiden onder de beroepsbeoefenaars die door het Brusselse Gezondheidsnetwerk zijn aangewezen om deze rol te vervullen. Na te hebben gecontroleerd of er inderdaad sprake is van een zorgverlener die in het kader van de doeleinden van het Brusselse Gezondheidsnetwerk handelt, keurt de borgstaande arts zijn inschrijving elektronisch goed, waarna deze effectief wordt. Op dat moment zal de zorgverlener bevoegd zijn om toegang te nemen tot het Brusselse Gezondheidsnetwerk en de diensten ervan.

Wat ziekenhuiszorgverleners betreft, kan de medisch directeur een lijst met zorgverleners van zijn instelling verstrekken; deze door hem ondertekende lijst bevestigt dat de hierop vermelde zorgverleners het onderhavige reglement van het Brusselse Gezondheidsnetwerk én het contract voor de aansluiting op het Brusselse Gezondheidsnetwerk aanvaarden. Door deze lijst aan het Brusselse Gezondheidsnetwerk te overhandigen, staat de medisch directeur borg voor het feit dat de op de lijst vermelde zorgverleners inderdaad zorgverstrekkers zijn. Hij heeft de plicht deze lijst up-to-date te houden.

In geval van inbreuk op het onderhavige reglement kan de administratie van het Brusselse Gezondheidsnetwerk een zorgverlener intrekken.

De zorgverlener kan op ieder ogenblik zijn identificatiegegevens corrigeren.

De deelname aan het project is vrijwillig. Het Brusselse Gezondheidsnetwerk zal dan ook nooit de volledigheid van de gegevens van de patiënt kunnen garanderen. Het is wenselijk dat de huisarts het Sumehr (Summarized Electronic Health Record) publiceert, maar dit is niet verplicht.

Publicatie van gegevens

Elke zorgverlener die bevoegd is om toegang tot het Brusselse Gezondheidsnetwerk te nemen, kan met instemming van de patiënt of zijn vertegenwoordiger die zijn geïnformeerde toestemming heeft gegeven, besluiten om gegevens al dan niet beschikbaar te stellen op het Brusselse Gezondheidsnetwerk. Hij zorgt ervoor dat hij uitsluitend de gegevens plaatst/registreert die relevant zijn voor de zorgcontinuïteit en verband houden met zijn medische profiel. Deze zorgverlener voert deze handeling uit in het kader van een beroepsgeheim dat hij deelt met andere zorgverstrekkers die zich er ook toe hebben verbonden de gegevens uitsluitend te raadplegen in het zeer restrictieve kader van het onderhavige reglement, dat het bestaan van een zorg- of therapeutische relatie met de patiënt overstijgt.

Voor de publicatie van gegevens kunnen toegangsbeperkingen gelden: elke beroepsbeoefenaar kan met instemming van de patiënt of zijn vertegenwoordiger de toegang tot gegevens machtigen of verbieden voor een specifieke lijst zorgverleners. Degene die de gegevens heeft gepubliceerd, beschikt over het recht om deze gegevens te raadplegen voor zover hij een actieve zorg- of therapeutische relatie met de patiënt heeft en de patiënt of zijn vertegenwoordiger de verwijzing naar deze gegevens niet heeft ingetrokken of deze zorgverlener de toegang tot deze gegevens niet heeft verboden.

De toestemming van de patiënt geldt voor de publicatie van toekomstige gegevens en gegevens uit het verleden. De zorgverleners houden het recht om de gegevens uit voorafgaande jaren van het dossier te publiceren.

Raadpleging van gegevens

Elke zorgverlener die bevoegd is om toegang te nemen tot het Brusselse Gezondheidsnetwerk kan de op het netwerk gepubliceerde gegevens raadplegen voor zover hij een actieve zorg- of therapeutische relatie met de patiënt heeft en de patiënt of zijn vertegenwoordiger de verwijzing naar deze gegevens niet heeft ingetrokken of deze zorgverlener de toegang tot deze gegevens niet heeft verboden.

De raadpleging mag uitsluitend worden uitgevoerd in het zeer restrictieve kader van het onderhavige reglement, dat het bestaan van een zorg- of therapeutische relatie met de patiënt overstijgt.

De therapeutische of zorgrelatie kan worden aangemaakt door de zorgverleners en door de patiënt of zijn vertegenwoordiger. Deze relatie verloopt automatisch na een bepaalde, voor elke soort relatie vastgelegde termijn. De patiënt kan de relatie altijd voor het verstrijken van de termijn ervan intrekken.

Bij spoedgevallen wordt de zorg- of therapeutische relatie verondersteld tot het bewijs van het tegendeel is geleverd.

Annulering van een verwijzijng naar gegevens

De gegevens of de verwijzing ernaar kunnen in geval van een fout of op verzoek van de patiënt of zijn vertegenwoordiger worden gedeactiveerd.

Beheer van het toegangsverbod voor een zorgverlener

De patiënt of zijn vertegenwoordiger kan een specifiek aangegeven zorgverlener de toegang tot op de patiënt betrekking hebbende gegevens verbieden. Hij kan dit doen door:

  • deze handeling zelf uit te voeren via het beveiligde platform van het Brusselse Gezondheidsnetwerk.
  • zich te richten tot een beroepsbeoefenaar die het recht heeft om deze handeling namens de patiënt uit te voeren.
  • de speciaal daarvoor bestemde opties te selecteren op het beveiligde platform van het Brusselse Gezondheidsnetwerk, of het formulier met de hand in te vullen en terug te sturen naar de administratie van het Brusselse Gezondheidsnetwerk. Op dit formulier kan de patiënt of zijn vertegenwoordiger de zorgverleners aangeven aan wie hij de toegang tot de op de patiënt betrekking hebbende gegevens via het Brusselse Gezondheidsnetwerk wenst te verbieden.

Het systeem bevat een functie die het de administratief beheerders van het Brusselse Gezondheidsnetwerk of om het even welke door de patiënt of zijn vertegenwoordiger gemachtigde beroepsbeoefenaar mogelijk maakt om de toegang van een zorgverlener tot de centrale gegevens van de patiënt te verbieden. Dit verbod wordt geconcretiseerd door een negatieve toegangsmachtiging die in de tijd wordt beheerd en alle andere bestaande machtigingen voor deze combinatie patiënt/zorgverlener annuleert.

Beheer van het toegangsverbod tot gegevens

De patiënt of zijn vertegenwoordiger kan de toegang verbieden tot een (of meerdere) specifiek(e) op de patiënt betrekking hebbend(e) gegeven(s). In principe hadden deze gegevens niet op het Brusselse Gezondheidsnetwerk moeten worden geregistreerd. De patiënt of zijn vertegenwoordiger kan ze deactiveren door:

  • deze handeling zelf uit te voeren via het beveiligde platform van het Brusselse Gezondheidsnetwerk.
  • zich te richten tot een beroepsbeoefenaar die het recht heeft om deze handeling namens de patiënt of zijn vertegenwoordiger uit te voeren.
  • een speciaal daarvoor bestemd formulier op de website van het Brusselse Gezondheidsnetwerk in te vullen en terug te sturen naar de administratie van het Brusselse Gezondheidsnetwerk.

Op dit formulier kan de patiënt of zijn vertegenwoordiger de gegevens van de patiënt aangeven waartoe hij de toegang via het Brusselse Gezondheidsnetwerk wenst te verbieden.

Het systeem bevat een functie die het de administratief beheerders van het Brusselse Gezondheidsnetwerk of om het even welke door de patiënt of zijn vertegenwoordiger gemachtigde beroepsbeoefenaar mogelijk maakt om een, meerdere of alle zorgverleners de toegang tot gegevens te verbieden. Vanuit de gegevenslijst van de actieve patiënt kan de toegang worden geannuleerd voor alle zorgverleners of voor een lijst zorgverstrekkers die via een interactief zoekformulier worden geselecteerd.

Toegangstracering

Elke handeling die via het Brusselse Gezondheidsnetwerk wordt uitgevoerd, wordt getraceerd. Dit geldt o.a. voor de toegang tot een op de centrale server opgeslagen document of een document dat via het netwerk beschikbaar is.

Raadpleging van de geglobaliseerde toegangstracering

Dit is de lijst met zorgverleners die toegang hebben gehad tot de gegevens van de patiënt. Voor elk van hen beschikken we over de dagen waarop een toegang werd waargenomen.

Raadpleging van de gedetailleerde toegangstracering

Dit is de gedetailleerde lijst van alle toegangen tot de gegevens van een patiënt. Voor elke toegang beschikken we over de identificatie van de ingelogde persoon, het exacte moment van raadpleging, de eventuele instelling waar de oproep vandaan komt en de identificatie van het geraadpleegde document.

Definities

  • Het Brusselse Gezondheidsnetwerk: het netwerk voor het delen van medische gegevens dat is opgezet door de Brusselse vereniging voor medische telematica (vzw Abrumet). Het is een hub van het (federale) eHealth-platform.
  • EPD of elektronisch patiëntendossier: elektronische drager van alle verzamelde gegevens over de behandeling van de patiënt die is samengesteld uit het medische dossier, het verpleegkundige dossier en het administratieve dossier.
  • Hub: gewestelijk toegangspunt tot het (federale) eHealth-platform voor de aangesloten zorgverleners en -instellingen.
  • Patiënt: de natuurlijke persoon aan wie, al dan niet op eigen verzoek, gezondheidszorg wordt verstrekt, zoals bepaald door de wet van 22 augustus 2002 betreffende de rechten van de patiënt.
  • Vertegenwoordiger van de patiënt: dit is de wettelijke vertegenwoordiger van de patiënt of zijn vertegenwoordiger in de zin van de wet van 22 augustus 2002 betreffende de rechten van de patiënt.
  • Therapeutische relatie: zorgrelatie die bestaat tussen een beroepsbeoefenaar en een patiënt.
  • Zorgrelatie: relatie tussen een zorgverlener en een patiënt.
  • Privacywet: wet van 8 december 1992 tot bescherming van de persoonlijke levenssfeer ten opzichte van de verwerking van persoonsgegevens, het uitvoeringsbesluit ervan van 13 februari 2001, met inbegrip van de adviezen, aanbevelingen en beslissingen van het Sectoraal Comité van de Gezondheid van de Commissie voor de bescherming van de persoonlijke levenssfeer
  • Wet op de patiëntenrechten: wet van 22 augustus 2002 betreffende de rechten van de patiënt.
  • Beroepsbeoefenaar: zorgverlener zoals bedoeld in het koninklijk besluit nr. 78 van 10 november 1967 betreffende de uitoefening van de gezondheidszorgberoepen evenals de beroepsbeoefenaar met een niet-conventionele praktijk, zoals bedoeld in de wet van 29 april 1999 betreffende de niet-conventionele praktijken inzake de geneeskunde, de artsenijbereidkunde, de kinesitherapie, de verpleegkunde en de paramedische beroepen.
  • Zorgverlener: elke persoon die een patiënt zorg verleent.
  • Medisch profiel: medisch gebied waarop de zorgverlener zijn beroep uitoefent (chirurgie, huisartsgeneeskunde, kinesitherapie enz.).
  • Publicatie: via het Brusselse Gezondheidsnetwerk voor raadpleging beschikbaar maken van gegevens die al dan niet deel uitmaken van een EPD. Gegevens kunnen ook bestaan uit een heel document.

Vereenvoudigd voorbeeld van de toegangscontrole tot een medisch resultaat

Voorbeeld van de toegangscontrole tot een medisch resultaat